Ik werd ‘uitgedaagd’ om iedere dag een zwartwit-foto van mijn dagelijkse leven op Facebook te posten. Tien dagen lang, geen commentaar, geen mensen op de foto, en iedere dag iemand anders uitdagen.
Hij kwam van mijn lieve moeder, die weer was uitgedaagd door een nichtje. En ik kan geen nee zeggen tegen mijn moeder. Ik kan sowieso slecht nee zeggen (dat heb ik van mijn moeder), misschien heb ik daarom ook wel zo’n hekel aan dit soort challenges.
Nu is deze behoorlijk onschuldig. Je hoeft immers helemaal niet te reageren, en zelfs als je reageert hoef je niet veel te doen. Ik vermoed ook dat niemand gaat natrekken of al die uitgedaagden de uitdaging daadwerkelijk zijn aangegaan. Maar het voelt bij mij toch als een soort morele druk.
Zes jaar geleden was de ice bucket challenge ineens populair. Wie werd uitgedaagd moest een emmer ijswater over zijn kop keren óf geld overmaken aan het ALS-onderzoek. Ik vroeg me destijds af wat ik zou doen als iemand mij zou uitdagen. Weigeren, besloot ik ten slotte. Zowel de emmer als de donatie. Ik vond schrijver en ALS-patiënt Pieter Steinz aan mijn zijde, die in de NRC van 6 september 2014 de woorden ‘emotional blackmail’ gebruikte. Gelukkig heeft niemand me ooit uitgedaagd.
Met al die Facebook-challenges (foto’s, films, platenhoezen, boekomslagen en zo meer) moeten er een heleboel mensen zijn die wél nee zeggen. Immers, als iedereen de uitdaging accepteert en iedereen dus in tien dagen tijd tien personen ‘aansteekt’, dan zou je toch verwachten dat Facebook ontploft met foto’s, films, platenhoezen en boekomslagen. En dat is niet zo.
(De nerd in mij zit nu te bedenken of je zonder uitgebreide metingen toch snel kunt vaststellen wat de werkelijke overdrachtsfactor, de R, is. Die is waarschijnlijk niet heel veel groter dan 1. Dat is wat deze tijd met je doet…)
Het werkelijke morele dilemma zit voornamelijk in mijn eigen hoofd. Ik kan geen nee zeggen. Dus geef ik er dan maar een draai aan, en zit ik nu al bijna een jaar iedere week een boekomslag te posten — zonder iemand uit te dagen. En plaats ik nu elke dag een zwartwit-foto — zonder iemand uit te dagen.
Daar moet toch eens verandering in komen, dacht ik zo, en dat ga ik nu in gang zetten.
Stap 1 is om voortaan wel gewoon nee te zeggen (of niet te reageren, maar dat vind ik dan weer niet netjes).
Stap 2 is… een challenge. Namelijk de uitdaging aan al die challengers om hun challenge niet langer als een uitdaging te verpakken, maar als een uitnodiging:
Vandaag post ik …, met deze bijzonderheden, dag 1/n. Ik zag de uitnodiging van … en nu nodig ik zelf iedereen uit om met mij mee te doen!
Dat klinkt toch ook meteen veel vriendelijker?
Kijken of we Facebook op deze manier wél kunnen laten ontploffen. Of is het dan weer een challenge?