Het is een complot — maar welk?

De GGD gaat aangifte doen tegen een aantal complotdenkers. Die zetten namelijk hun volgers aan tot narigheid jegens GGD-medewerkers. En de gemeente Bodegraven-Reeuwijk onderneemt ook al gerechtelijke stappen tegen complotdenkers die zeggen dat er op de lokale begraafplaats slachtoffers van diverse pedo-netwerken liggen.

Het zijn vruchtbare tijden voor complottheorieën. Die zijn natuurlijk van alle tijden, maar als de maatschappelijke orde onder druk staat ontsnappen er uit de kieren almaar wildere ideeën.

Echte complotten zijn óók van alle tijden. De moord op Julius Caesar, de strijd om de Franse troon in de 14e eeuw, de aanslag op Frans Ferdinand in 1914, Watergate, 9/11 — allemaal omgeven door complotten. Misschien kun je iedere actie die door meer dan één persoon heimelijk is voorbereid wel aanduiden als een complot, maar dan wordt het veld wel erg onoverzichtelijk. En het is nu al zo’n bende…

Het ene complot is ook het andere niet. De één ziet al een complot in een onverwachte aanpassing van de verkeerssituatie, voor de ander moet ten minste de wereldheerschappij op het spel staan om van een complot te kunnen spreken.

Daarom leek het me nuttig om wat onderscheid te maken tussen de diverse complottypen. Vandaar deze, geenszins uitputtende, terminologie van het complot, van B tot V. Merk op dat specifieke complotten door meerdere aanduidingen beschreven kunnen worden.

Bomplot — complot met vooral gewelddadige uitingsvormen, meestal maar niet per se resulterend in een aanslag.

Domplot — van een ridicuul gebrek aan kennis getuigend: denken dat vaccins met opzet magnetiserend werken.

Gomplot — als alle ‘bewijzen’ van het complot zijn uitgewist.

Gromplot — wordt voornamelijk tandenknarsend over gespeculeerd door boze witte mannen van middelbare of hogere leeftijd.

Homplot — als er eigenlijk geen hom of kuit aan is.

Komplot — complot dat nog op gang moet komen.

Kromplot — wanneer de ontkrachting van het complot wordt gezien als de bevestiging ervan.

Momplot — complot dat onder het mom van een ander complot wordt uitgevoerd; lastig aan te tonen en daarom ideaal voor de gevorderde complotdenker; heel soms effectief om complotdenkers te vloeren: “Maar weet jij wel door wie Trump aan de macht is gebracht om de aandacht af te leiden van zijn eigen complotten?!?”

Oomplot — onschuldig complot bedoeld om kinderen voor het lapje te houden, waarbij vaak oudere naaste familieleden worden betrokken.

Promplot — vooral in de VS populaire complotvorm die zich afspeelt rond de feestelijkheden aan het einde van de middelbareschooltijd.

Quomplot — ieder complot waarbij door de complotdenkers onbegrepen natuurkundige inzichten een belangrijke rol spelen, zoals quantummechanica, relativiteitstheorie en (al of niet ioniserende) straling.

Romplot — feitelijk geen complot maar de korte samenvatting van een romcom (waarin vaak weer ingewikkelde intriges voorkomen dus in die zin dan wel weer een soort van complot).

Somplot — komt vooral voor in de financiële wereld.

Stomplot — zie ‘domplot’.

Tromplot — complot dat met veel tamtam omgeven is en alleen al daarom altijd mislukt.

Vromplot — uit de tijd dat er nog een ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer was; nog altijd goed voor elke ontwikkeling waar de boze burger het niet mee eens is (zie ook ‘gromplot’)